| Image credit: NHCP Photo Collection |
Ang Pinagmulan ng Code of Kalantiaw
Noong 1913, isang Pilipinong historyador na si José E. Marco ang nagpakilala ng Code of Kalantiaw sa kanyang akdang "Las Antiguas Leyendas de la Isla de Negros" o "Ang Sinaunang mga Alamat ng Isla ng Negros." Ayon kay Marco, isinulat daw ito noong 1433 ng isang Datu Kalantiaw na mula sa Negros.
Dahil sa kakulangan ng maaasahang dokumento tungkol sa pre-kolonyal na batas sa Pilipinas, maraming historyador ang naniwala rito. Itinuro ito sa mga paaralan at maging ang gobyerno ay kinilala ito bilang isang bahagi ng pambansang kasaysayan.
Ang Pagbubunyag ng Katotohanan
Noong 1960s, isang historyador na Amerikano na si William Henry Scott ang masusing nagsaliksik sa mga pinagkukunang kasaysayan ng Pilipinas bago dumating ang mga Espanyol. Isa sa kanyang sinuri ay ang Code of Kalantiaw. Sa kanyang pag-aaral, natuklasan niya ang maraming pagkakamali at mga elemento na hindi tugma sa tunay na kalagayan ng panahong iyon.
Sa kanyang disertasyon na "Prehispanic Source Materials for the Study of Philippine History," pinatunayan ni Scott na ang Code of Kalantiaw ay isang huwad na dokumento na walang ebidensiyang sumusuporta dito. Isa lamang itong imbensyon ni Marco na lumitaw sa ika-20 siglo, hindi isang tunay na batas mula sa ika-15 siglo.
Opisyal na Pagpapawalang-Bisa
Sa kabila ng ebidensiyang inilantad ni Scott, nanatiling bahagi ng kurikulum sa paaralan ang Code of Kalantiaw. Matagal itong itinuturing bilang isang lehitimong kasaysayan hanggang noong 2004, nang opisyal na ideklara ng National Historical Institute (ngayon ay National Historical Commission of the Philippines) na ito ay hindi totoo. Sa wakas, inamin ng gobyerno na walang tunay na basehan ang Code of Kalantiaw sa kasaysayan ng Pilipinas.
Ang Aral sa Kasaysayan
Ang kaso ng Code of Kalantiaw ay isang halimbawa kung paano maaaring malito ang kasaysayan kung walang sapat na pagsisiyasat at pagsusuri sa mga pinagmulan nito. Ipinapakita nito ang kahalagahan ng kritikal na pag-iisip at ng akademikong pananaliksik upang maiwasan ang pagpapalaganap ng maling impormasyon.
Mga Pinagmulan:
- Wikipedia: José E. Marco
- Wikipedia: Code of Kalantiaw
- Esquire: Code of Kalantiaw Hoax
- Academia.edu: Code of Kalantiaw: Relevance and Consequences to Filipino Historiography